Deprem hafriyatı COP31’de Türkiye pavilyonuna dönüştü

Deprem bölgesinden çıkan hafriyat, Antalya’daki COP31 Türkiye pavilyonlarında bu kez bir atık yığını olarak değil, mimarinin ana malzemelerinden biri olarak karşılık buldu. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31’inci Taraflar Konferansı kapsamında hazırlanan pavilyonlar, toprak dokusu ve geri dönüştürülmüş ürünlerle ziyaretçilerin ilgisini çekti.

Mavi ve Yeşil Bölge’de kurulan Türkiye pavilyonlarının sergi tasarımını hazırlayan Mimar Bünyamin Atan, kurgunun merkezine inşaat hafriyatı atığı toprakları yerleştirdi. Urfa’da bölgenin çeşitli noktalarından getirilen topraklarla oluşturulan malzeme, sürdürülebilir mimariye dikkat çeken somut bir örnek olarak kullanıldı.

Hafriyat toprağı nasıl malzemeye dönüştü?

Atan’ın verdiği bilgilere göre bu ürünlerin yaklaşık yüzde 96’sı topraktan oluşuyor. Mukavemeti artırmak için yüzde 4 oranında farklı bağlayıcılar ekleniyor; benzer malzeme maden toprağı atıklarından da üretilebiliyor. Mimarlıkta bilinen bu yöntemin kullanımının sınırlı olduğuna işaret eden Atan, pavilyonda malzemenin yeniden görünür hale getirilmesini amaçladıklarını belirtti.

Sahadan gelen toprak önce elenerek farklı tane boyutlarına ayrılıyor, ardından güçlendiriliyor. Hazırlanan karışım 10 santimetrelik katmanlar halinde dökülüyor ve her katman yüksek basınçla sıkıştırılıyor. Böylece yapı, üst üste eklenen tabakalarla oluşan bir doku kazanıyor.

Pavilyonda aynı teknikle üretilen sıkıştırılmış toprak tuğlalar da yer alıyor. Ateş görmeden, yüksek pres altında şekillendirilen bu tuğlaların mukavemetinin ateş tuğlasına yakın olduğu ve yığma yapılarda kullanılabildiği aktarıldı. Malzemenin sergi içinde bir sanat eseri gibi sunulması da tasarımın dikkat çeken unsurlarından biri oldu.

Toprakla sınırlı kalmadı

Türkiye pavilyonlarındaki dönüşüm fikri yalnızca hafriyat toprağıyla sınırlı tutulmadı. Tasarımda hurdadan elde edilen metaller, kahve posasından üretilen paneller ve atık ahşap da kullanıldı.

Bu tercihlerle farklı atıkların yeniden değerlendirilerek mekânın bir parçasına dönüşebileceği gösterilmek istendi. Sıkıştırılmış toprak ve diğer geri dönüştürülmüş malzemeler, COP31 kapsamında sürdürülebilir mimari ve