COP31’de kritik çağrı: İklim adaleti için özgürlük vurgusu

İklim adaleti talebinin önündeki en büyük engellerden birinin özgürce konuşamamak olduğu vurgusu, COP31’in ikinci gününde Antalya’dan yükseldi. Uluslararası Af Örgütü, iklim krizinden etkilenen toplulukların karar süreçlerine katılabilmesi için ifade, örgütlenme ve barışçıl gösteri haklarının güvence altına alınması gerektiğini açıkladı.

Örgütün Mavi Bölge’de düzenlediği “İnsan Hakları Olmadan İklim Adaleti Olmaz” başlıklı basın toplantısında Türkiye Direktörü Ruhat Sena Akşener, İklim, Ekonomik ve Sosyal Adalet ve Kurumsal Hesap Verebilirlik Programı Direktörü Marta Schaaf ile Uganda merkezli Kadınların Toprak Hakları Merkezi’nin İcra Direktörü Lillian Babirye konuştu. Toplantıyı Uluslararası Af Örgütü Küresel Medya Yöneticisi Nazia Erum yönetti.

Akşener, iklim krizinin yalnızca çevreyle sınırlı bir sorun olmadığını, aynı zamanda insan haklarını ilgilendiren bir kriz niteliği taşıdığını belirtti. Çevresini etkileyen bilgilere erişemeyen, karar alma süreçlerine katılamayan veya bu kararlara barışçıl yollarla itiraz edemeyen insanların iklim adaletine ulaşamayacağını ifade etti.

Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapmasının, insan hakları bakımından da uluslararası bir sorumluluk getirdiğini söyleyen Akşener, hakların yalnızca Birleşmiş Milletler kontrolündeki Mavi Bölge’de ya da konferans süresince değil, Antalya sokaklarında ve ülkenin diğer kentlerinde de korunması gerektiğini kaydetti. Türkiye’de barışçıl gösterilerin yasaklanması, göstericilerin gözaltına alınması, insan hakları savunucuları hakkında soruşturma açılması ve gazetecilerin çalışmalarına müdahale edilmesi gibi kısıtlamaların uzun süredir belgelendiğini aktardı.

Bu uygulamaların toplumda caydırıcı etki oluşturduğunu belirten Akşener, gazetecilerin, aktivistlerin ve sivil toplum kuruluşlarının olası soruşturma, gözaltı veya misilleme korkusu yaşamadan faaliyet gösterebilmesinin önemine dikkat çekti.

14 Kasım yürüyüşü izlenecek

Antalya’da 14 Kasım’da yapılması planlanan iklim yürüyüşü, Akşener’e göre Türkiye’nin barışçıl gösteri hakkını koruma yaklaşımını görmek açısından somut bir sınav olacak. Yetkililerden yürüyüşün nerede ve nasıl yapılacağına ilişkin açık, erişilebilir ve zamanında bilgi verilmesi istendi.

Marta Schaaf ise Uluslararası Af Örgütü, ilgili aktivist ağı ve İnsan Hakları ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu olarak COP31 kapsamında bir dayanışma eylemi planladıklarını, kurallara uygun başvuru yapmalarına rağmen henüz onay alamadıklarını bildirdi. Schaaf, eylemin hafta içinde gerçekleştirilebilmesini umduklarını söyledi.

Schaaf ayrıca fosil yakıt şirketlerinin iklim politikaları ve kamuoyundaki tartışmalar üzerinde etkili olduğunu savundu. Şirketlerin fosil yakıtlardan uzaklaşmanın maliyetli olduğu yönündeki yanıltıcı anlatıları ve lobi faaliyetlerini kullandığını belirten Schaaf, özel güvenlik uygulamaları ile stratejik davaların çevre savunucuları üzerinde baskı oluşturabildiğini ifade etti.