Türkiye’nin uzay hedefinde yeni aşama: Şimşek-1 için 2027 takvimi

Türkiye, kendi roketiyle kendi uydusunu uzaya gönderme hedefinde 2027 yılının sonunu işaret etti. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Şimşek-1 roketiyle 400 kilogramlık HÜRSAT uydusunun 550 kilometre irtifaya çıkarılmasının planlandığını açıkladı.

Antalya’nın Serik ilçesindeki Belek turizm merkezinde 5-9 Ekim tarihleri arasında düzenlenen 77’nci Uluslararası Uzay Kongresi’nin son gününde Halk Günü programı yapıldı. Kacır ile TEKNOFEST ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar’ın katıldığı özel panelde Türkiye’nin uzay, savunma ve teknoloji hedefleri ele alındı. Kongrede 111 ülkeden 10 binden fazla konuğun ağırlandığı belirtildi.

Kacır, BİLSAT, RASAT, Göktürk, İMECE ve Türksat 6A projeleriyle Türkiye’nin uzay alanında önemli yetenekler kazandığını söyledi. Türksat 6A sayesinde Türkiye’nin kendi haberleşme uydusunu üretebilen 11 ülkeden biri olduğunu belirten Kacır, Ay Programı kapsamında geliştirilen aracın 2027’nin ilk aylarında Ay’a gönderilmesinin hedeflendiğini aktardı. Yüzde 87 yerlilik oranına sahip olduğu belirtilen araçla derin uzay teknolojilerinin ve hibrit roket sisteminin denenmesi, yörünge operasyonları ile Ay’a iniş provalarının yapılması planlanıyor.

Bakanın aktardığı bir diğer proje ise Somali’de kurulması planlanan uzay limanı oldu. Ekvatora yakın bir bölgede, Türkiye’ye tahsis edilen alanda inşa edileceği belirtilen tesisin roket ve füze fırlatmalarının yanı sıra daha düşük maliyetli test ve uzay erişimi imkânı sağlaması öngörülüyor. Kacır, bu projeyi Türkiye’nin uzaya bağımsız erişimi açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.

Türkiye’nin kongredeki bilimsel görünürlüğüne ilişkin verilen bilgilere göre, etkinliğe 8 bin 330 bildiri gönderildi; bunların 1.810’u Türkiye’den geldi. Kongrede 4 bin 37 bildiri kabul edilirken Türkiye’nin 674 bildirisi kabul edildi. Kacır ayrıca ülkede uzay alanında çalışan 20 Ar-Ge merkezi ile teknoparklarda bu alanda faaliyet gösteren 310 şirket bulunduğunu, 2021’den bu yana 40 bin bilim insanı ve araştırmacının desteklendiğini söyledi. Küresel uzay ekonomisinin son 10 yılda 344 milyar dolardan 686 milyar dolara çıktığını belirten Kacır, gelecek dönemde 1,8 trilyon doları aşan bir pazar beklendiğini kaydetti.

Panelde küçük modüler reaktörler, yapay zekâ ve otonom uydu takımları da gündeme geldi. Kacır, bu reaktörlerin veri merkezleri ve kritik sanayi altyapıları için kullanılabileceğini; gelecekte uyduların yalnızca yeryüzüyle değil, birbirleriyle de yapay zekâ destekli iletişim kuracağını anlattı.

Selçuk Bayraktar ise TEKNOFEST yarışmalarına 1 milyon 600 bin öğrencinin başvurduğunu, uzay temalı yarışmalara katılımın 55 bine ulaştığını belirtti. Bu yıl roket yarışmasına 10 bin, Dikey İnişli Roket Yarışması’na 796, Model Uydu Yarışması’na 1.190 başvuru yapıldığını söyledi. Bayraktar, Fergani girişiminde yaş ortalaması 26 olan 140’tan fazla mühendis ve teknisyenin çalıştığını, Baykar gelirlerinin yüzde 90’ından fazlasının yüksek teknoloji ihracatından geldiğini aktardı. Teknolojinin insanlığın yararına kullanılması ve Türkiye’nin henüz başlamamış alanlara hazırlanması gerektiğini vurguladı.