Hisarçandır’daki Roma dönemi işliği için koruma kararı

Konyaaltı’nın Hisarçandır Mahallesi’nde, kalker ocağı ruhsat sahasının sınırında bulunan Geç Roma dönemine ait zeytinyağı işliği ile duvar kalıntıları tescil edildi. 21922 ada 1 parseldeki kalıntılar, birinci grup taşınmaz kültür varlığı olarak koruma envanterine alındı.

Hazine mülkiyetindeki ormanlık alanda yer alan arkeolojik kalıntıların koruma alanı koordinatlarıyla belirlendi. Kararın ilgili kurumlara iletilmesinin ardından, koruma sınırları içinde kalan taşınmazların tapu kütüğünün beyanlar hanesine birinci grup koruma alanı şerhi konulması ve kararın maliklere bildirilmesi istendi.

İşliğe ilişkin envanterde, ana kayaya oyulmuş yuvarlak bir havuz ile zeytinlerin ezildiği bölümün bulunduğu belirtildi. Bu bölümün tahrip olduğu, kaya yüzeyinde farklı biçimlerde oyukların yer aldığı kaydedildi. Yapının çevresinde ise kuru örgü tekniğiyle oluşturulmuş, günümüze temel seviyesinde ulaşan duvar kalıntıları tespit edildi. Kayaya oyulmuş bir ahşap hatıl yuvasının da işlikle bağlantılı olduğu değerlendirildi.

Arkeolojik kalıntıların bulunduğu alan, yakın zamanda keşfedilen mağara nedeniyle yeniden gündeme geldi. Türkiye Mağaracılık Federasyonu’ndan mağaracılar ile yerel çevre gönüllülerinin yaptığı ilk incelemede mağaranın yaklaşık 14 metrelik dikey bir inişle başladığı; içeride damlataş oluşumları, sarkıtlar, odacıklar ve devam eden galeriler bulunduğu görüldü.

Bölgedeki açık ocak işletmeciliği ile delme-patlatma yönteminin doğal ve tarihi değerlere zarar verebileceği yönündeki uyarıların ardından, eski Antalya Valiliği Kültür Varlıkları Birim Sorumlusu ve restorasyon uzmanı Cemil Karabayram iki ayrı kuruma başvurdu. Karabayram, mağaranın korunması için 23 Haziran’da Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne, çevredeki tarihi kalıntılar için de Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na dilekçe verdi.

Mağaraya ilişkin başvuru, Antalya 1 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu’nun 23 Temmuz tarihli ve 1493 sayılı kararında ele alındı. Komisyon, çevrede çok sayıda tescilli arkeolojik sit alanı bulunduğuna ve mağara içinde ya da yakınında henüz belirlenmemiş kültür varlıklarının olabileceğine dikkat çekerek Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun görüşünün alınmasına oy birliğiyle karar verdi. Zeytinyağı işliği ve duvar kalıntılarının tescili ise kurulun 25 Eylül tarihli ve 22794 sayılı kararıyla kesinleşti.