COP31’in gündeminde elektriğin küresel payını artırma planı

Elektriğin küresel enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e yükseltme hedefi, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılacak COP31’in öne çıkan başlıkları arasında yer alacak. Halen yüzde 21,6 düzeyinde bulunan oranın artırılması için uluslararası bir taahhüt oluşturulması planlanıyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı, 9-20 Kasım’da düzenlenecek. Türkiye zirvenin ev sahipliğini ve COP31 Başkanlığını üstlenirken, müzakerelerin başkanlığını Avustralya yürütecek. “Geleceğin COP’u-Uygulama COP’u” yaklaşımıyla, iklim hedeflerinin ölçülebilir uygulamalara dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Elektrifikasyon; ulaşım, ısıtma, soğutma, pişirme ve sanayi gibi alanlarda fosil yakıtların yerine elektrik kullanımının yaygınlaşması anlamına geliyor. 2024 sonu verilerine göre Türkiye’deki oran yüzde 21,5. Çin yaklaşık yüzde 30, Japonya yüzde 30,6, ABD yüzde 22, Almanya yüzde 20,8 ve Hindistan yaklaşık yüzde 19 seviyesinde bulunuyor. Elektrikli araç kullanımının daha yaygın olduğu Norveç’te oran yüzde 49’u, İsveç’te ise yüzde 33’ü buluyor. Afrika ile Orta Doğu’nun birçok ülkesinde ise elektrifikasyon daha düşük düzeyde kalıyor.

Uzman değerlendirmelerine göre yüzde 35 hedefi iddialı olsa da mevcut teknolojilerle ulaşılabilir. Ember Baş Analisti Dave Jones, elektrifikasyonun enerji güvenliğini güçlendirebileceğini ve hedefe ulaşılması halinde enerji ithalatçısı ülkelerin fosil yakıt ithalat giderlerinde yıllık 400 milyar dolara varan azalma sağlanabileceğini belirtiyor. Güneş enerjisi ve batarya teknolojilerindeki gelişmelerin, özellikle elektrifikasyon seviyesi düşük ülkeler için ekonomik fırsatlar oluşturduğu ifade ediliyor.

Hedefin gerçekleşmesi için yalnızca elektrik üretiminin artırılması yeterli olmayacak. IEA Enerji Analisti Alex Martinos’un değerlendirmesine göre elektrik talebindeki artışın son 10 yıldaki hızın iki katına çıkması bekleniyor. Düşük emisyonlu kaynakların yanı sıra şebekeler, enerji depolama sistemleri, elektrikli araçlar ve ısı pompalarına da yatırım yapılması gerekecek.

Sanayi, ulaşım ve binalardaki elektrifikasyon yatırımlarının yıllık yaklaşık 320 milyar dolardan 1 trilyon dolara çıkarılması öngörülüyor. Elektrik sistemine yönelik yıllık harcamaların da mevcut 1,5 trilyon dolar düzeyinden 2035’te yaklaşık 2,5 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor. Uzmanlar, COP31’de alınacak kararların yanı sıra ülkelerin somut eylem planları hazırlamasını belirleyici görüyor.