Banga’dan COP31’de kritik uyarı: Kur riski yatırımı kilitleyebilir

Uzun vadeli yatırımlar, para birimindeki değer kaybı karşısında bir anda cazibesini yitirebilir. Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga, COP31 kapsamında düzenlenen Küresel Finans Zirvesi’nde iklim yatırımlarının önündeki kur riskine dikkat çekti.

Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı kapsamındaki oturumda konuşan Banga, kalkınma yaklaşımını üç temel başlıkla anlattı. Buna göre öncelikler; fiziksel ve beşeri sermayeyi güçlendirmek, işletmelerin büyüyebileceği öngörülebilir bir ortam oluşturmak ve finansmanı ülkelerin ihtiyaç duyduğu sektörlere yönlendirmek.

Banga, iklim krizinin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde farklı öncelikler doğurduğunu belirtti. Gelişmiş ülkelerde emisyon azaltımı öne çıkarken, gelişmekte olan ekonomilerde kıyıların korunması, tarımsal üretimin sürdürülmesi, su güvenliği ve aşırı hava koşullarına dayanıklı altyapı ihtiyacının daha acil olduğunu söyledi.

Finansman için yeni araçlar

Dünya Bankası Grubu Başkanı, iklim dayanıklılığının kalkınma projelerinin sonradan eklenecek bir parçası değil, başlangıçtan itibaren planın içinde yer alması gerektiğini ifade etti. Sel riskine dayanıklı yolların ulaşımın kesintiye uğramasını önleyebileceğini, yalıtımlı okulların aşırı sıcaklarda eğitimin sürmesine katkı sağlayacağını ve kuraklığa dayanıklı tohumlarla damla sulamanın verimi koruyabileceğini örnek gösterdi. Demir yolu taşımacılığının da malları daha verimli ve daha düşük emisyonla taşıyabileceğini aktardı.

Yatırımcıların öngörülebilir kurallara ve kontrol edemedikleri risklere karşı güvenceye ihtiyaç duyduğunu belirten Banga, geçen yıl kamu sektörü finansmanının yaklaşık yüzde 30’unun politika ve kurumsal reformlara ayrıldığını söyledi. Garantilerin yıllık ihracının dört yıl önceki 5 milyar dolardan 25 milyar dolara yükseldiğini kaydetti.

Kur riskini azaltmak için Uluslararası Finans Kurumu aracılığıyla sağlanan finansmanın yaklaşık yüzde 35’inin yerel para biriminde olduğunu açıklayan Banga, 40 ülkede yerel para piyasalarının geliştirilmesi amacıyla IMF ile birlikte çalıştıklarını bildirdi. IFC’nin birikmiş kazançlarından 100 milyon dolarlık katkıyla Frontier Opportunities Fund’ın başlatıldığını da aktardı. Fonun, gelişmekte olan piyasalardaki iklim projelerine ikincil öz sermaye ve ilk kayıp koruması sağlaması hedefleniyor.

Banga’nın paylaştığı verilere göre Dünya Bankası Grubu, 2022 mali yılında 35 milyar dolar özel sermaye mobilize etti. Bu mali yıldaki tutar ise 112 milyar dolara ulaştı. Kurum, iklim yatırımlarını büyütmek için New York, Frankfurt, Milano ve Tokyo’daki varlığını genişletmeyi; yatırımcılarla daha erken aşamada buluşarak proje geliştirme süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor.