Antalya’daki uzay zirvesinde Ay, Mars ve asteroid savunması gündemde

Uzay ajanslarının gelecek planları Antalya’daki 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde aynı oturumda buluştu. Gloria Sports Arena’da düzenlenen “One-to-One with Heads of Space Agencies” toplantısında Türkiye, ABD, Avrupa, Çin, Japonya, Hindistan ve Kanada’nın uzay programlarına ilişkin hedefler paylaşıldı.

Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, uzay faaliyetlerindeki hızlı büyümenin sürdürülebilirlik, güvenlik, sorumlu kullanım ve uzun vadeli erişim gibi başlıkları öne çıkardığını belirtti. Kıraç, bu konuların ülkelerin tek başına çözemeyeceği nitelikte olduğunu, Türkiye’nin ulusal kabiliyetlerini geliştirirken uluslararası ortaklık ve bilgi paylaşımını da sürdüreceğini ifade etti.

NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson, Artemis programında 2027’de Artemis III görevinin gerçekleştirilmesinin planlandığını söyledi. Görev kapsamında farklı Ay iniş sistemlerinin alçak Dünya yörüngesinde denenmesi bekleniyor. NASA’nın 2028’deki sonraki inişlerle Ay’da kalıcı insan varlığı ve üs çalışmalarına başlamayı, ilerleyen dönemde ise Mars’a yönelmeyi hedeflediği aktarıldı. Anderson ayrıca Artemis Mutabakatı’na katılan ülke sayısının 76’ya ulaştığını, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun görev süresinin sona yaklaşmasıyla ticari ortakların alçak yörüngedeki rolünün artacağını belirtti. Artemis II’ye Güney Kore, Almanya, Suudi Arabistan ve Arjantin’in CubeSat katkısı sunduğu da kaydedildi.

Avrupa Uzay Ajansı Genel Direktörü Josef Aschbacher, Avrupa’nın astronotlarını kendi roketi ve mürettebat aracıyla uzaya gönderme seçeneğini değerlendirdiğini açıkladı. Konuya ilişkin karar seçeneklerinin aralık ayında Roma’da yapılacak bakanlar toplantısında üye ülkelerin gündemine gelmesi bekleniyor. Avrupa’nın robotik keşif, alçak Dünya yörüngesi, Ay ve Mars çalışmalarının yanı sıra uzay teknolojilerinin güvenlik ve savunma alanındaki kullanımına da odaklandığı belirtildi.

Çin Ulusal Uzay İdaresi Başmühendisi Li Guoping, Ay ve Mars görevlerinin yanı sıra Jüpiter ve asteroid çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Tianwen-3 ile Mars’tan örnek getirilmesi, Tianwen-4 ile Jüpiter’in araştırılması planlanıyor. Çin’in 2027 sonlarında asteroid çarpma riskine karşı bir savunma denemesi yapmayı hedeflediği; bunun için asteroid izleme, erken uyarı ve yönetim platformlarının geliştirileceği açıklandı.

Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı Başkanı Hiroshi Yamakawa, Mars’ın uydusu Phobos’tan örnek getirmeyi amaçlayan MMX aracının iki hafta içinde Japonya’dan fırlatılmasının planlandığını söyledi. NASA, ESA, Fransa, Almanya ve Avustralya’nın yer aldığı projede Toyota ile basınçlı Ay aracı geliştiriliyor. Araçta iki astronotun bir aya kadar yaşayıp çalışabilmesi, kullanılmadığında ise uzaktan veya otonom işletilmesi hedefleniyor. Japonya ile Hindistan’ın ortak Ay kutbu görevi de su kaynaklarını araştıracak.

Hindistan, 2035’e kadar kendi uzay istasyonunu kurmayı, ilk modülü 2028’de fırlatmayı ve insanlı Ay görevi gerçekleştirmeyi planlıyor. Kanada ise Artemis II ve Ay çalışmalarında Canadarm3 başta olmak üzere robotik kabiliyetlerini kullanmayı sürdürecek. Kanada’nın Dünya gözlemi, Arktik iletişim, hava tahmini, konumlama, optik haberleşme ve kuantum şifreleme alanlarında da çalışmalar yürüttüğü aktarıldı.