Antalya’daki COP31’e sıcaklık rekoru gölgesi düştü

Antalya’daki COP31’in ilk gününe, dünyanın yeni bir sıcaklık rekoruna ilerlediği uyarısı damga vurdu. ABD merkezli Berkeley Earth, 2026’nın 2024’te kaydedilen küresel sıcaklık rekorunu geride bırakacağından yüzde 95 emin olduğunu bildirdi.

Türkiye ve Avustralya’nın eş başkanlığında düzenlenen Birleşmiş Milletler iklim konferansı 9 Kasım’da başladı. Açılış sırasında paylaşılan değerlendirmeler, iklim krizinin etkilerinin yalnızca gelecek projeksiyonlarından ibaret olmadığını da ortaya koydu.

Avrupa’da son aylarda geniş alanları etkileyen orman yangınları yaşanırken, Nepal’deki ani bir buzul çökmesi binden fazla kişinin ölümüne yol açtı. Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi de 6 Kasım’da yayımladığı verilerle Ekim 2026’nın ölçümlerdeki en sıcak ekim ayı olduğunu açıkladı.

2027 için de serinleme beklenmiyor

Berkeley Earth’ten Dr. Robert Rohde, rekor sıcaklıkların art arda geldiğini ve küresel ısınmanın şiddetlenmesiyle buzulların çökmesi, sıcak hava dalgaları ve kuraklıklarda yeni rekorlar görülebileceğini belirtti. Rohde, önümüzdeki dönemde çok daha büyük değişimlerin yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Birleşmiş Milletler Dünya Meteoroloji Örgütü ise Berkeley Earth kadar kesin bir öngörüde bulunmasa da 2026’nın kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olacağını bildirdi. WMO, olağanüstü güçlü El Nino’nun 2027’de de etkili olabileceğini ve sıcaklıkları yukarı çekmeyi sürdürebileceğini açıkladı. Genel Sekreter Celeste Saulo, mevcut tablonun ölçümlerdeki alışılmış sınırları zorladığını vurguladı.

Küresel ısınmanın temel itici gücü, büyük ölçüde fosil yakıt kullanımından kaynaklanan karbon dioksit birikimi olarak gösteriliyor. Bu nedenle COP31’de ülkeler bir yandan salımları azaltmayı, diğer yandan artık daha sık ve şiddetli yaşanan aşırı hava olaylarına uyum sağlamayı tartışıyor.

Elektrifikasyon hedefi tartışma yarattı

BM’nin iklim şefi Simon Stiell, tek bir konferansın bilim ile gerçeklik arasındaki açığı kapatamayacağını, ancak aciliyetin ülkeleri harekete geçirmesi gerektiğini söyledi. COP31 Başkanı Murat Kurum ise Antalya’daki toplantıyı “uygulama COP’u” olarak tanımlayarak kararların yatırıma ve eyleme dönüşmesi çağrısı yaptı.

Türkiye ve Avustralya’nın 2035’e kadar küresel elektrifikasyon oranını yüzde 35’e çıkarma hedefi de konferansın tartışmalı başlıkları arasında. Fosil yakıtlara bağımlılıkları ve yeterince iddialı iklim taahhüdü ortaya koymadıkları gerekçesiyle eleştirilen iki ülkeye yönelik çağrılar, açılış gününde 100’den fazla sivil toplum kuruluşu tarafından yinelendi.

İklim Ağı üyesi Greenpeace Türkiye’den Emel Türker Alpay, hedefin kömür ve gaz yerine rüzgar ve güneş enerjisiyle karşılanması gerektiğini belirtti. Alpay ayrıca enerji verimliliği, depolama ve güçlü şebeke altyapısının sürece eşlik etmesi gerektiğini söyledi.

Avrupa Birliği’nin taslak pozisyonuna göre birlik, elektrifikasyon hedefini ancak ülkelerin bu dönüşümü doğalgazla gerçekleştirmesine izin verilmemesi şartıyla desteklemeyi planlıyor. Suudi Arabistan ve Rusya ise daha önce doğalgazın kömüre göre daha temiz bir geçiş yakıtı olarak kullanılmasını savunmuştu. Climate Action Network Avustralya Direktörü Denise Cauchi, Avustralya’nın güvenilirliği için kömür ve gaz yatırımlarındaki genişlemeyi durdurması ve iklim finansmanı sağlaması gerektiğini ifade etti.